شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران


شاخص کل بورس دیروز افت کمتر از یک درصدی داشت. امروز چند سیگنال برای سهامداران وجود دارد و کارشناسان عقیده دارند، بورس روند متعادلی خواهد داشت.

اوراق تبعی چیست؟

فردای اقتصاد: اوراق اختیار فروش تبعی معمولا توسط شرکت‌ها یا سهامدار عمده و در ایران بعضا توسط صندوق توسعه بازار عرضه می‌شود. با انتشار این اوراق فروشنده متعهد می‌شود تعداد معینی از سهام شرکت را در قیمت اعمال در تاریخ معین یا همان تاریخ اعمال از سهامداران خریداری کند.

شرکت‌ها موظفند حداکثر یک روز پیش از عرضه اوراق اختیار فروش تبعی با انتشار آگهی در خصوص آن اطلاع رسانی کنند. این آگهی‌ها حاوی ۷ نکته مهم هستند.

اول) سهم پایه: نام سهمی است که اوراق مربوط به آن منتشر می‌شود.

دوم) تاریخ اعمال: تاریخ سررسید اوراق اختیار فروش تبعی است و بعد از آن تاریخ اوراق ابطال می‌شود.

سوم) قیمت اعمال: عرضه کننده اوراق تبعی مجبور است در سررسید اوراق با نرخ اعمال اقدام به خرید سهام پایه کند.

چهارم) سقف خرید: برای هر کد حقیقی و حقوقی محدودیت خرید تعداد اوراق تبعی وجود دارد. در غالب اوراق تبعی که امسال منتشر شد اجازه خرید به سهامدار حقوقی داده نشد.

پنجم) کل حجم عرضه: تعداد کل اوراق اختیار فروش تبعی عرضه شده توسط عرضه کننده.

ششم) شرایط تسویه تعهدات در تاریخ اعمال: در سررسید اوراق شرکت‌ها معمولا به دو شکل فیزیکی و نقدی اقدام به تسویه با سهامداران می‌کنند.

هفتم) نماد اوراق اختیار فروش تبعی: این اوراق خود دارای نمادی است که معمولا با حرف «ه» شروع می‌شود. همچنین بخشی از نماد سهم پایه و تاریخ سرسید دیگر موارد تشکیل دهنده نماد این اوراق است.

قوانینی که برای خرید اوراق تبعی در ایران باید رعایت کرد

اوراق اختیار فروش تبعی در ایران با آنچه که در دنیا با عنوان اوراق اختیار فروش متداول است، تفاوت‌هایی دارد که مهمترین آن عدم اعتبار اوراق تبعی بدون سهم پایه است. بنابراین برای استفاده از این اوراق ضروری است که سهامداران مواردی را رعایت کنند.

اول) سهامدار باید اول سهم شرکت مورد نظر را خریداری کرده سپس اقدام به خرید اوراق تبعی کند.

دوم) به ازای هر سهم حداکثر یک عدد اوراق تبعی خریداری شود. بدون داشتن سهم خرید اوراق ارزشی ندارد.

سوم) در صورتی که تعداد اوراق اختیار فروش تبعی سهامدار از تعداد سهم پایه بیشتر شود، اوراق مازاد باطل خواهد شد. برخی اقدام به خرید اوراق بدون داشتن سهم پایه کرده‌اند و این اوراق که قیمت آنها با چند ۱۰۰ درصد رشد نسبت به قیمت روزهای اول مواجه شده، بعضا هنوز در پورتفوی سهامدارن نمایش داده می‌شود. اما سهامدار نه توان فروش آن را دارد و نه می‌تواند از آن استفاده کند.

چهارم) این اوراق قابل معامله نیستند و تنها در یک مرحله یعنی در زمان عرضه توسط ناشر معامله می‌شود.

پنجم) هر کد سهامداری حداکثر مجاز به خرید تعداد مشخصی اوراق برای هر سهم پایه است که در اطلاعیه عرضه به عنوان «سقف خرید» مشخص می‌شود.

ششم) تا تاریخ سررسید سهامدار نمی‌تواند اوراق تبعی خود را اعمال کند و همچنین نمی‌تواند سهام پایه آن را نیز به فروش رساند. در صورت فروش سهم پایه این اوراق ابطال می‌شوند.

هفتم) باید توجه داشت که هرچند اوراق تبعی قیمت سهم را در برابر ریزش بیمه می‌کند، اما با هر نرخی برای سهم پایه و اوراق تبعی نمی‌توان انتظار داشت که سهامدار سود کند . در واقع میزان سود بستگی به قیمت سهم در زمان خرید اوراق و همچنین قیمت اوراق دارد. به این معنا که مجموع هزینه خرید اولیه سهم پایه به علاوه هزینه خرید اوراق تبعی باید در مجموع کمتر از ارزش آن سهام در قیمت اعمال باشد.

چگونه اوراق تبعی را اعمال کنیم؟

درصورتی که قیمت سهم در زمان اعمال به کمتر از قیمت اعمال برسد، سهامدار می‌تواند با اعمال اوراق تبعی نسبت به فروش سهام خود در قیمت بالاتری (قیمت اعمال) اقدام کند. برای اعمال برداشتن گام‌های زیر لازم است:

اول) سهامدار بنا به اعلام ناشر معمولا در فاصله حدود یک هفته مانده به تاریخ اعمال می‌تواند در شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران خواست اعمال این اوراق را صادر کند.

دوم) سهامدار درخواست اعمال را باید به صورت تلفنی به کارگزار اعلام کند و کارگزاری پیش از پایان مهلت مقرر (ساعت ۱۳ روز اعمال) در خواست‌ها را به صورت تجمیعی در یک فایل اکسل و از طریق اتوماسیون اداری به شرکت بورس ارائه خواهد داد.

سوم) بر اساس آگهی اولیه اوراق تبعی تسویه به دو صورت نقدی و فیزیکی انجام خواهد شد. بعضا نیز شرکت‌ها به سهامدار این اختیار را می‌دهند که مدل تسویه را خود انتخاب کند. در شکل فیزیکی، انتقال سهم به قیمت اعمال، از دارنده اوراق اختیار فروش تبعی به عرضه کننده انجام می‌شود. در نقدی نیز مابه التفاوت قیمت اعمال و قیمت پایانی سهم پایه به دارنده اوراق اختیار فروش تبعی به صورت نقدی یا از طریق واگذاری سهم پایه از عرضه کننده به دارنده این اوراق انجام می‌شود.

چهارم) طبق قانون اگر سهامدار درخواست اعمال اوراق تبعی را به کارگزاری بدهد اما قیمت روز سهام در تاریخ سررسید به بیشتر از قیمت اعمال برسد، اوراق اعمال نخواهد شد.

پنجم) اوراق تبعی بعد از تاریخ اعمال ارزش خود را از دست داده و اعمال نشده تلقی می‌شود. بر این اساس اگر سهامدار تا تاریخ سررسید اقدام به اعمال این اوراق نکند عملا اوراق ابطال شده و ناشر هیچ تعهدی در قبال آن ندارد.

پیش‌بینی بورس امروز / عرضه خودروی جدید در بازار

پیش‌بینی بورس امروز / عرضه خودروی جدید در بازار

شاخص کل بورس دیروز افت کمتر از یک درصدی داشت. امروز چند سیگنال برای سهامداران وجود دارد و کارشناسان عقیده دارند، بورس روند متعادلی خواهد داشت.

به گزارش روند بازار به نقل از تجارت‌نیوز، شاخص کل بورس تهران دیروز با افت هزار و ۸۹۵ واحدی به سطح یک میلیون و ۶۵۶ هزار واحدی رسید. شاخص هم‌وزن نیز همسو با شاخص کل رفتار کرد و در محدوده ۳۷۹ هزار واحدی قرار گرفت.

امروز چند سیگنال برای بازار وجود دارد و کارشناسان عقیده دارند که تالار شیشه‌ای، روند متعادل را تجربه می‌کند. بر همین اساس این انتظار وجود دارد که شاخص کل در این روز تا حدودی مثبت می‌شود.

مجید عشقی، رئیس سازمان بورس در نامه‌ای به رئیس سازمان امور مالیاتی کشور خواستار اجرای مصوبه ۱۴ دی ۱۴۰۰ و ۱۰ خرداد ۱۴۰۱ شورای عالی بورس در راستای معافیت مالیاتی کارمزد اعطایی به مشتریان کارگزاری‌ها شد. وی متذکر شده است که علی‌رغم لازم‌اجرا بودن قانون صدرالاشاره میزان مالیاتی به ویژه در خصوص کارمزد اعتبارات اعطایی یه مشتریان توسط شرکت‌های کارگزاری، کماکان براساس بخشنامه‌های سابق اقدام می‌نمایند.(سنا)

کارشناسان عقیده دارند این موضوع می‌تواند به گردش نقدینگی در بازار سرمایه کمک کند و از سوی دیگر میزان اعتماد سهامداران نسبت به بازار سرمایه نیز افزایش خواهد یافت.

۲۰۰ دستگاه لاماری ایما مجتمع صنعتی آرین پارس موتور در روز نخست آبان‌ماه روی تابلوی عرضه بورس کالا می رود. مجتمع صنعتی آرین پارس موتور، ششمین عرضه کننده خودرو در بورس کالا است.(اقتصادآنلاین)

عرضه خودرو در بورس کالا مزایای بسیار زیادی دارد اما مهمترین مزیت آن تعادل در بازار خودرو و اقتصاد کشور است و پس از نقدینگی جدید وارد بازار خواهد شد.

انتشار اوراق اختیار فروش تبعی بر روی سهام ۱۵ شرکت بزرگ بازار از سه‌شنبه هفته گذشته آغاز شد، تا اطمینان خاطری برای سهامداران این شرکت‌ها به منظور رسیدن به آسودگی خاطری از بابت کاهش قیمت سهام باشد؛ در همین زمینه امیر مهدی صبایی مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس می‌گوید که بررسی مدارک و اخذ مجوز انتشار اوراق تبعی در کوتاهترین زمان ممکن انجام می‌شود.(بازار سرمایه)

کارشناسان عقیده دارند که انتشار این اوراق به طور مدت می‌تواند جلوی نزول عمیق بازار سرمایه را بگیرد.

سبزپوشی بورس در آستانه تعطیلات

شاخص کل بورس امروز همانند روز گذشته مثبت بود و توانست به محدوده و یک میلیون و ۳۱۹ هزار واحدی قرار گرفت.

سبزپوشی بورس در آستانه تعطیلات

به گزارش مردم سالاری آنلاین،شاخص کل بورس رشد بیش از شش هزار واحدی را تجربه کرد. شاخص با رشد شش هزار و ۲۰۵ واحدی به سطح یک میلیون و ۳۱۹ هزار واحدی رسید. شاخص هم‌وزن نیز همسو با شاخص کل حرکت کرد و در نهایت روی عدد ۳۸۰ هزار واحدی ایستاد. امروز کمی پول سنگین وارد بازار شد و در مقابل نقدینگی خرد و سبک از بورس خارج شد.
امروز نمادهای فولاد، فملی، شپدیس، نوری، فارس، وغدیر و شستا توانستند تاثیر مثبتی روی شاخص کل بورس بگذارند. در مقابل زاگرس، دماوند، فغدیر، غصینو، شاوان، آریا و فرابورس شاخص فرابورس را تا حدود زیادی مثبت کردند.
تا لحظه تنظیم این گزارش ارزش معاملات بازار هزار و ۹۰۲ به رسید. همچنین نماد ۳۴۹ مثبت و نماد ۲۸۳ منفی در بازار داشتیم.
اوراق تبعی در بورس
دو روزی می‌شود که انتشار اوراق تبعی در بورس آغاز شده و برخی از کارشناسان مثبت بودن بازار را به اوراق تبعی نسبت می‌دهند. به گفته این کارشناسان مثبت شدن دو روز اخیر بورس به واسطه اوراق تبعی بود. اما نکته اساسی اینجاست که انتشار اوراق تبعی در شرایط فعلی از سوی هلدینگ‌های بزرگ به دلیل حمایت از بازار سهام و کمک به ارزندگی بازار صورت می‌گیرد. خرید این اوراق برای صندوق‌های درآمد ثابت با توجه به رقابت‌پذیری پایین نرخ این اوراق نسبت به سود بانکی و اوراق دولتی توجیهی ندارد. این دست اقدامات در واقع دستکاری در بازار سرمایه است و در بلندمدت اثر مثبتی بر بازار سرمایه ندارد و این موضوع تنها تکرار تجربه های شکست خورده گذشته است.
اما در مقابل برخی از کارشناسان عقیده دارند که این اوراق در بلند مدت روی بازار سرمایه اثر خواهد داشت. یعنی در بلند مدت بازار سرمایه به واسطه اوراق تبعی می‌تواند روند صعودی بسیار خوبی را تجربه کند.
همچنین بر اساس گزارش بر اساس گزارش مدیریت نظارت بر ناشران سازمان بورس و اوراق، فروش ۳۹ صنعت بازار سرمایه در شهریورماه نسبت به مرداد، به صورت میانگین ۲۰ درصد رشد داشته است.
منبع:تجارت نیوز

اوراق اختیار فروش تبعی ابزاری سریع و کم هزینه برای تأمین مالی شرکت ها

اوراق اختیار فروش تبعی ابزاری سریع و کم هزینه برای تأمین مالی شرکت ها

تفهیم نیوز:مدیرعامل بورس تهران گفت: بازار اختیار فروش تبعی از کم هزینه ترین و سریع ترین فرآیند انتشار در مقایسه با سایر روش های تأمین مالی برخوردار است. این بازار ضمن تضمین حداقل بازدهی برای سرمایه گذاران و نیز حمایت از سهام پایه و جلوگیری از فشار فروش منجر به عدم خروج پول از بازار سهام و افزایش نقدشوندگی سهام پذیرفته شده در بورس می شود.

به گزارش تفهیم نیوزازروابط عمومی بورس تهران – دکترعلی صحرائی مدیر عامل بورس اوراق بهادار تهران با بیان مطلب فوق گفت: شرکت­ های فعال در بازار سرمایه می­ توانند با بهره­ گیری از ابزار اختیار فروش تبعی روند تأمین مالی خود را در مدت زمان کوتاهی به سرانجام برسانند. با بهره­ گیری از این ابزار، تامین مالی بنگاه­ های اقتصادی با هزینه کمتر و در اسرع وقت امکان پذیر شده است و نوید دهنده ارتقاء تامین مالی در سطح بازار سرمایه هم از نظر نرخ و هم از نظر سرعت دسترسی به منابع مالی است.

وی ادامه داد: اوراق اختیار فروش تبعی با تسهیل فرآیند تامین مالی در بورس، میزان گرایش شرکت­ ها به بورس برای تامین­ مالی با بهره­ گیری از این روش را افزایش داده است.

صحرائی از تامین مالی بیش از ۲۰ شرکت به واسطه این ابزار در بورس تهران خبر داد و یادآور شد: استقبال شرکت­ ها برای تامین مالی از طریق بازار اختیار فروش تبعی به شکل فزاینده­ای افزایش یافته است.

مدیر عامل بورس تهران به تامین مالی ۲۹۵ هزار میلیارد ریالی انواع ابزار معاملاتی در بورس تهران طی سال ۹۷ اشاره کرد و در ادامه گفت: امروزه به تناسب رشد بازارهای مالی و بین ­المللی شدن آن، طراحی و توسعه ابزارهای نوین متناسب با نیازهای سرمایه­ گذاران مختلف، نقش قابل توجهی در توسعه بورس ­ها داشته ­است، بازارهای مالی پیشرفته به ارائه ابزارهای مالی سنتی بسنده نکرده و در تلاش برای ارائه ابزارهای مالی جدیدی هستند. بورس اوراق بهادار تهران نیز همواره درصدد مطالعه و راه اندازی ابزارهای نوین معاملاتی متناسب با نیازهای بازار سرمایه ایران بوده­ و در طی سال­ های اخیر با معرفی ابزارهای همچون قراردادهای آتی تک سهم و سبد سهام، قراردادهای شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران اختیارمعامله و اوراق اختیار فروش تبعی گام ­های اساسی در این زمینه برداشته ­است.

صحرائی به بیان تعریفی از اوراق اختیار فروش تبعی، پرداخت و گفت: این اوراق، اختیار فروش تعداد مشخصی از دارایی پایه به “قیمت اعمال” تعیین شده در “اطلاعیه عرضه” در تاریخ سررسید را به خریدار آن می ­دهد و مهمترین ویژگی آن، این است که خریدار اوراق اختیار فروش تبعی باید سهام پایه اوراق را به ­طور همزمان در اختیار داشته ­باشد، این بدان معنی است که شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران در صورت تأمین مالی یک شرکت یا بنگاه اقتصادی به عنوان عرضه­ کننده اوراق اختیار فروش تبعی، سرمایه­ گذار سهام پایه را نیز از عرضه­ کننده خریداری می­ کند.

وی یادآور شد: هر روز به صورت سیستمی، تعداد اوراق تبعی تحت مالکیت سرمایه­ گذار با مانده سهام شخص مقایسه می­ شود. مجموع تعداد اوراق اختیار فروش تبعی تحت مالکیت هر خریدار در پایان هر روز معاملاتی، حداکثر باید به تعداد کل دارایی پایه متعلق به وی با رعایت محدودیت­ های معاملاتی باشد. در غیر این صورت، اوراق اختیار فروش‌ تبعی مازاد، فاقد اعتبار بوده و مبلغ پرداختی توسط خریدار پس از کسر هزینه ­های مربوطه، به عنوان خسارت به عرضه­ کننده تعلق می­ گیرد.

مدیرعامل بورس تهران هدف اولیه از انتشار اوراق تبعی را حمایت از سهام توسط ناشران و سهامداران عمده شرکت­ ها دانست و تصریح کرد: این روش در مقایسه با بازارگردانی سهام در بازار نقد از یک سو جذاب­ تر و کم هزینه ­تر است و از سوی دیگر بازدهی تضمین شده برای سرمایه­ گذاران به همراه دارد. همچنین امروز کارکردهای دیگری از جمله تأمین مالی نیز برای آن تعریف شده است.

وی به بیان مزایای اوراق اختیار فروش تبعی پرداخت و گفت: این اوراق از کم هزینه­ ترین و سریع ترین فرآیند انتشار در مقایسه با سایر روش­ های تأمین مالی برخوردار است. مزیت دیگر این اوراق عدم خروج پول از بازار سهام و کمک به افزایش نقدشوندگی سهام پایه است ضمن اینکه تضمین حداقل بازدهی برای سرمایه­ گذاران و نیز حمایت از سهام پایه و جلوگیری از فشار فروش از دیگر مزایای این اوراق به حساب می ­آید.

صحرائی افزود: اوراق اختیار فروش تبعی برای اولین ­بار در ۲۵ مرداد ۱۳۹۱ و بر روی سهام شرکت پتروشیمی کرمانشاه منتشر و به بازار معرفی شد. در سه ماهه پایانی سال ۱۳۹۲ و در شروع سال ۱۳۹۳ بازار شاهد افت بی­ سابقه قیمت ­ها و به موازات آن کاهش حجم معاملات در بخش سهام بوده ­است، لذا در تیرماه ۱۳۹۳ شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران به­ صورت همزمان بر روی ۲۹ سهم پایه فعال در بورس اوراق بهادار تهران، اوراق اختیار فروش تبعی تعریف و به بازار عرضه شد تا بتواند در جلوگیری از فشار فروش موثر واقع شود که در این میان، ۲۶ نماد اوراق اختیار فروش تبعی در سررسید مطابق با دستورالعمل قبلی (دستورالعمل عرضۀ اوراق اختیار فروش تبعی برای سهام شرکت ­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران)، قابلیت اعمال داشته و توسط عرضه­ کنندگان اوراق تبعی تسویه شد.

وی ادامه داد: تا پیش از سال ۱۳۹۵، دلیل اصلی عرضه اوراق اختیار فروش تبعی از سوی عرضه­ کنندگان، حمایت از سهام در بازار به منظور جلوگیری از فشار فروش بوده­ است، اما با تغییر روند بازار و سهولت استفاده از این ابزار در مقایسه با سایر روش­های تأمین­ مالی، تأمین­ مالی کوتاه­ مدت دلیل اصلی انتشار اوراق فوق مطرح گردید. اولین انتشار با هدف تامین مالی بر روی سهام شرکت پتروشیمی جم صورت گرفت و به سرعت با استقبال روبرو شد، زیرا در مقایسه با سایر روش های تأمین مالی مانند انتشار اوراق بدهی، اخذ وام و … با سرعت بیشتر و هزینه کمتری قابل اجرا بوده ­است. ناشر اوراق تبعی از طریق عرضه سهام در بازار نقد، اقدام به تأمین­ مالی کرده و تضمینی در قالب اوراق اختیار فروش تبعی به سهامدار می ­دهد.

مدیرعامل بورس تهران به تأیید کمیته فقهی اشاره کرد و افزود: از آنجایی­ که در بسیاری از موارد، حجم سهام پایه اوراق تبعی که به فروش می­رود، درصد قابل توجهی از سرمایه شرکت بوده و ریسک از دست دادن جایگاه مدیریتی را برای ناشر تبعی به همراه دارد، طرح تأمین مالی پیشنهادی بورس با تأیید کمیته محترم فقهی، با عنوان ” تأمین مالی شرکت­ ها با استفاده از خرید سهام توسط سرمایه­ گذاران همراه با حق اختیار فروش تبعی و خرید حق اختیار خرید توسط ناشر یا دارنده سهام” برای اولین بار بر روی سهام پایه شرکت مخابرات ایران در سال ۱۳۹۵صورت گرفت.

وی خاطر نشان کرد: ارزش تأمین مالی صورت گرفته در بازار اوراق اختیار فروش تبعی در سال ۱۳۹۶ به بیش از ۲۳۰۰میلیارد تومان رسید که نسبت به سال ۱۳۹۵ با رشد قابل توجهی همراه بوده است. همچنین در ۶ ماهه اول سال ۱۳۹۷ نیز، مبلغ ۲۶۴۳ میلیارد ریال از این محل تامین مالی شده ­است.

اوراق اختیار فروش تبعی توانست در سال گذشته، بیش از ۱۸ درصد از سهم کل تأمین مالی انجام شده در بورس که شامل تامین مالی از محل انتشار اوراق بدهی و شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران افزایش سرمایه( از محل مطالبات و آورده نقدی سهامداران) نیز بوده است را به خود اختصاص دهد.

مدیر عامل بورس تهران در ادامه افزود: در اواخر سال ۱۳۹۶، انتشار اوراق تبعی با محدودیت­ هایی همراه شد که دلیل آن وجود ابهاماتی در دستورالعمل مربوطه بود. لذا با توجه به اهمیت این ابزار برای بورس تهران، بازنگری دستورالعمل در دستور کار قرار گرفت. همچنین به دلیل برخی ابهامات مطرح شده، طرح انتشار اوراق تبعی با هدف تأمین مالی، مجدداً در کمیته محترم فقهی سبا مطرح شد که مورد تأیید قرار گرفت و دستورالعمل نهایی پس از بررسی در کمیته تدوین مقررات با حضور ارکان بازار، در تاریخ ۱۴/۰۶/۱۳۹۷ به تصویب هیأت مدیره محترم سازمان بورس و اوراق بهادار رسید.

وی به تصویب دستورالعمل جدید اشاره کرد و گفت: تصویب دستورالعمل جدید با عنوان “دستورالعمل معاملات اوراق اختیار فروش تبعی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران” با تسهیل فرایندهای اجرائی همانند توثیق خودکار سهام خریداری شده بدون نیاز به انجام تشریفات اضافی و سهولت در واگذاری اختیار خرید تبعی توسط سرمایه­ گذار گام مهمی در راستای توسعه این ابزار بوده است.

صحرائی به مزایای دیگر دستورالعمل جدید پرداخت و افزود: از جمله مزایای دیگر دستورالعمل جدید می­ توان به فراهم ­سازی امکان اعمال اوراق اختیار فروش تبعی توسط سرمایه­ گذار در هر شرایطی (در سود، در زیان، بی­تفاوت)، پیش بینی وجود معاملات ثانویه، پیش ­بینی دقیق جرایم و خسارت­ها و … اشاره کرد.

مدیرعامل بورس تهران ارتقای تامین مالی را از شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران رسالت های اصلی بورس تهران عنوان کرد و گفت: : بورس تهران در راستای رفع مشکلات احتمالی و توسعه بازار اوراق اختیار فروش تبعی حداکثر تلاش خود را به کار خواهد گرفت، تا فعالان بازار بتوانند از مزایای این ابزار به شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران نحو احسن بهره­ مند گردند، چرا که تسهیل فرایند­های تأمین مالی و افزایش سهم بازار سرمایه در تأمین ­مالی­ بنگاه­ های اقتصادی از رسالت ­های اصلی این شرکت می ­باشد.

علی صحرائی در پایان با اشاره به اولین تأمین مالی انجام شده مطابق دستورالعمل جدید برای شرکت سرمایه­ گذاری صباتأمین در حدود ۲۰۰۰ میلیارد ریال، ابراز امید­واری کرد: با تغییرات انجام شده و اصلاح دستورالعمل شاهد استقبال هرچه بیشتر شرکت ­ها و بنگاه­ های اقتصادی از این ابزار در راستای تأمین ­مالی و بهره­ مندی از سایر کارکردهای آن باشیم.

نحوه حسابداری اوراق اختیار معامله(خرید/فروش)سهام

یکی از انواع ابزارهای مالی که در بازار سرمایه ایران کاربرد دارد، اوارق اختیار معامله است، در ادامه نحوه حسابداری اوراق اختیار معامله(خرید/فروش)سهام را بررسی خواهیم نمود:

خریدار اوراق اختیار خرید سهام: دارنده موقعیت خرید است که می‌تواند (اختیار دارد) در زمان یا زمان‌های معینی در آینده طبق قرارداد، تعداد مشخصی از سهم پایه را به قیمت اعمال از «فروشنده اوراق اختیار خرید سهام»، خریداری یا در صورت توافق طرفین تسویه نقدی کند.

فروشنده اوراق اختیار خرید سهام: دارنده موقعیت فروش است که متعهد می‌شود در صورت درخواست «خریدار اوراق اختیار خرید سهام»، در زمان یا زمان‌های معینی در آینده طبق قرارداد، تعداد مشخصی از سهم پایه را به قیمت اعمال به «خریدار اوراق اختیار خرید سهام» واگذار یا در صورت توافق طرفین تسویه نقدی کند.

باید به این نکته نیز توجه داشته باشیم که دو مدل برای تسویه این اوراق وجود دارد: تسویه فیزیکی یا تسویه نقدی

تسویه فیزیکی: تسویه قرارداد اختیار خرید سهام اعمال شده شامل انتقال سهم پایه توسط «فروشنده اوراق اختیار خرید سهام» به قیمت اعمال به «خریدار اوراق اختیار خرید سهام» و پرداخت ارزش اعمال قرارداد اختیار خرید سهام توسط «خریدار اوراق اختیار خرید سهام» است.

– تسویه نقدی: تسویه قرارداد اختیار خرید سهام در حالتی که طرفین به انجام آن در سررسید توافق داشته یا «فروشنده اوراق اختیار خرید سهام» (دارنده موقعیت باز)، پس از اعمال، تعهدات موضوع قرارداد را ایفا نکند. در این حالت مابه‌التفاوت ارزش اعمال قرارداد اختیار خرید سهام و ارزش بازار سهم پایه قرارداد اختیار خرید سهام از طرف «فروشنده اوراق اختیار خرید سهام» به حساب «خریدار اوراق اختیار خرید سهام» واریز می‌شود.

استاندارد بین المللی گزارشگری مالی ۹ نحوه گزارشگری مالی دارایی های مالی و بدهی های مالی را مشخص نموده است که سازمان حسابرسی این استاندارد را ترجمه نموده و در تارنمای این سازمان نیز قابل دانلود و مطالعه است

در ادامه با ذکر یک مثال به نحوه حسابداری اوراق اختیار معامله(خرید/فروش)سهام که توسط سازمان بورس و اوارق بهادار تهیه شده است، خواهیم پرداخت:

شرکت جهان در تاریخ ۹۴/۱۱/۰۱ اقدام به فروش «اوراق اختیار خرید سهام» برای ۱۰۰ سهم شرکت «ب» (سهم پایه) با قیمت اعمال ۰۰۰ر۳ ریال و با سررسید ۶ ماه به شرکت ایران نموده است. این اوراق صرفا در تاریخ سررسید قابل اعمال است. قیمت بازار هر ورقه اختیار خرید سهام شرکت «ب» معادل ۳۰۰ ریال است.

ابتدا حسابداری اوراق را در دفاتر فروشنده اوراق( شرکت جهان) بررسی خواهیم کرد:

شرکت جهان در تاریخ ۹۴/۱۱/۰۱ مبلغ ۳۰.۰۰۰ ریال بابت فروش اوراق اختیار خرید سهام شرکت ب از شرکت ایران دریافت نموده است، ثبت شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران آن در دفاتر به صورت زیر است:

بانک ۰۰۰ر۳۰
بدهی اختیار خرید ۰۰۰ر۳۰

در تاریخ ۹۴/۱۲/۲۹ قیمت بازار هر ورقه اختیار خرید سهام شرکت «ب» معادل ۲۸۰ ریال است:

با توجه به اینکه میزان تعهد شرکت جهان که فروشنده اوراق اختیار خرید سهام بوده است کاهش پیدا نموده، بنابراین باید میزان بدهی در دفاتر شرکت جهان کاهش یاید به عبارتی در تاریخ گزارشگری، در صورتیکه قیمت بازار اوراق اختیار خرید سهام کاهش داشته باشد، به همان میزان، از «بدهی اختیار خرید» کسر و سود شناسایی و در صورت افزایش قیمت بازار اوراق اختیار خرید سهام، به همان میزان به «بدهی اختیار خرید» اضافه و زیان شناسایی می‌شود. به عبارت دیگر حداکثر بدهی بابت اوراق اختیار خرید تا زمان سررسید برابر قیمت بازار آن است. باتوجه به اینکه میزان بدهی شرکت جهان از ۳۰.۰۰۰ ریال به ۲۸.۰۰۰ ریال (۱۰۰*۲۸۰) کاهش پیدا نموده است، باید سند زیر صادر شود:


بدهی اختیار خرید
۰۰۰ر۲
سود (زیان) ناشی شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران شیوه اجرای اختیار فروش تبعی در ایران از اختیار خرید ۰۰۰ر۲

در تاریخ ۹۵/۰۳/۳۱ قیمت بازار هر ورقه اختیار خرید سهام شرکت «ب» معادل ۳۳۰ ریال است، با توجه به اینکه میزان تعهد فروشنده اوراق افزایش پیدا نموده است باید سند زیر در دفاتر صادر شود:

سود (زیان) ناشی از اختیار خرید ۰۰۰ر۵
بدهی اختیار خرید ۰۰۰ر۵

در تاریخ سررسید اوراق ۲ حالت ممکن است به وجود آید:

حالت اول:فرض کنید قیمت بازار هر سهم شرکت ب در بازار ۳۴۰۰ باشد با توجه به اینکه قیمت بازار سهم شرکت ب بیشتر از قیمت اعمال (۳۰۰۰) است، طبیعتا دارنده این اوراق ( شرکت ایران) از حق خود استفاده می کند و فروشنده این اوراق ( شرکت جهان) با فرض تسویه فیزیکی باید ۱۰۰ عدد سهم شرکت ب را تهیه و به شرکت ایران واگذار کند، در این رابطه ۲ ثبت به شرح ذیل خواهیم داشت:

ابتدا شرکت جهان باید ۱۰۰ عدد سهم از بازار خریداری کند:

سرمایه گذاری در سهام ۳۴۰.۰۰۰

باید ۱۰۰ عدد سهام خریداری شده را به شرکت ایران به قیمت اعمال ( از قرار هر سهم ۳۰۰۰ ریال) واگذار و حسابهای مرتبط با اوراق اختیار معامله را در دفاتر خود ببندد:

بانک ۰۰۰ر۳۰۰
بدهی اختیار خرید ۰۰۰ر۳۳
سود (زیان) ناشی از اختیار خرید[۱] ۰۰۰ر۷
سرمایه‌گذاری در سهام ۰۰۰ر۳۴۰

توجه شود که در حال اول ممکن است دارنده این اوراق تمایلی برای تسویه فیزیکی نداشته باشدو یا طبق مفاد قرارداد طرفین تمایل داشته باشند که فقط تسویه نقدی نمایند که د راین حالت ثبت زیر صادر خواهد شد:

بدهی اختیار خرید ۰۰۰ر۳۳
سود (زیان) ناشی از اختیار خرید ۰۰۰ر۷
بانک ۰۰۰ر۴۰

حالت دوم: ممکن است قیمت بازار سهام شرکت ب در بازار کمتر از ۳۰۰۰ ریال باشد که در این حالت طبیعتا دارنده اوراق اختیار معامله ( شرکت ایران)، انگیزه ای برای استفاده از این اوراق ندارد و فروشنده این اوراق ( شرکت جهان) باید تمامی حسابهای مرتبط با اوراق را در دفاتر خود ببندد:



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.